طلای سبز هیرکان، گنج با ارزش ایران...

جنگل­ها به عنوان یکی از با ارزش­ترین نعمت­های خدادادی که تکیه‌گاه استواری برای تداوم و ارتقای زیست جانوران به ویژه انسان­ها هستند. جنگل­های شمال ایران با تنوع گونه­ای و ژنتیکی بسیار فراوان و ارزشمند، یادگار دوران سوم زمین­شناسی یعنی بیش از یک میلیون سال قبل است، جنگل های خزری که به جنگل­های شمال معروف است یکی از نواحی رویشی پنج­گانه ایران محسوب می­شود که با مساحت 85/1 میلیون هکتار (18500 کیلومتر مربع) در نیم رخ شمالی رشته کوه البرز و در استان­های گیلان، مازندران و گلستان واقع شده است که 13 درصد جنگل­های کشور را شامل می­شود. این جنگل­ها از آستارا در شمال غربی استان گیلان تا گلی­داغ در شرق استان گلستان به طور تقریبی 800 کیلومتر و عرض 20 تا 70 کیلومتر که ارتفاع از سطح دریای آن تا 2800 متر نیز امتداد دارد. میانگین بارندگی سالانه آن، حداکثر 2000 میلی­متر (در غرب) و حداقل 600 میلی­متر (در شرق) می­باشد. جنگل­های هیرکانی دارای 90 گونه درختی، 211 گونه درختچه­ای و 1558 گونه علفی و بوته­ای می­باشد.

اما امروزه جنگل­های شمال کشور عزیزمان ایران حال و روز خوبی ندارند، متاسفانه همه ساله سطوح بسیار زیادی از جنگل­ها بر اثر عوامل متعدد از بین می­روند، در میان عوامل نابودی جنگل­ها، ناآگاهی از خواص و ارزش­های زیست محیطی این منابع گران­بها تاثیرات زیان باری را به همراه دارد که روزانه شاهد از بین رفتن هکتارها از این طلای سبز کشور هستیم.

حفظ، احیاء و توسعه‌ی جنگل­ها را باید دریابیم تا روند فزاینده تجاوز و تخریب جنگل­ها کاهش یابد. پوشش گیاهی به ویژه درختان در کاهش آلودگی­های ناشی از سوخت واحدهای صنعتی، خودروها و... تاثیرات به سزایی دارند، جنگل­ها با انجام عمل فتوسنتز از منابع مهم تولید اکسیژن می­باشند، به طوری که هر هکتار جنگل سالانه 2/5 تن اکسیژن تولید می‌کند که معادل اکسیژن مورد نیاز دست کم 10 نفر است. درختان و درختچه­ها به دلیل دارا بودن رنگ­های مختلف برگ در فصول مختلف چشم‌انداز طبیعی و زیبایی را در برابر دیدگان قرار می­دهند. از جمله عوامل بسیار مهم که امروزه گریبان­گیر جنگل­های شمال و نیز باعث تخریب جنگل­ها شده، بی توجهی گردشگران و مسافرین بوده که بعد از گذراندن اوقات فراغت خود در جنگل­ها و یا پارک­های جنگلی زباله­های خود را جمع­آوری نمی­کنند و در جنگل باقی می­گذارند و همچنین خاموش نکردن آتش در جنگل­ها (خصوصا در فصل برگ­ریزان) گاهی اوقات شاهد آتش­سوزی­های جبران‌ناپذیری هستیم که عامل کاهش و از بین رفتن جنگل­ها محسوب می­شوند.

امروز نیز شاهد بیماری­ها، آفات و قارچ­هایی که باعث نابودی هکتارها جنگل با ارزش شمال ایران (هیرکانی) شده­اند هستیم، که مساحت قابل توجهی از جنگل­های ما را در بر گرفته، یکی از گونه­های با ارزش و بومزاد (اندمیک) جنگل­های شمال ایران شمشاد با نام  علمی Buxus hyracana را از بین برده و این خسارت جبران ناپذیر در گرو حفظ، حمایت و حفاظت از این گنجینه با ارزش است. با این شرایط می­توان گفت که جنگل­ها به سرعت در حال نابودی هستند و از همین حالا باید دست در دست هم دهیم و از نابودی این طلای سبز جلوگیری کنیم تا نسل­های آینده نیز از این گنجینه با ارزش بهره­مند گردند و این طور نباشد که فقط آلبوم عکسی از جنگل­های شمال ایران برای آیندگان باقی بماند. به امید روزی که همه مردم دلسوز و حامی این منابع با ارزش در تمام نقاط کشور باشند.

تقدیم به تمام قرقبانانی که می­روند تا با لباس­های عرق کرده و گل آلود خویش به لباس­های تمیز و سفید دیگران شرافت بخشند.

با تشکر – حامد زال نژاد ( کارشناس ارشد جنگلداری )