انجیلی عروس جنگلهای هیرکانی (شمال ) در پاییز

 زیبایی های درخت انجیلی در فصل پاییز

درخت انجیلی با نام علمی (Parrotia persica) که معروف به درخت آهن یا چوب آهن (Iron tree ، Iron wood) است ، از خانواده ی (Hamamelidaceae) بوده .

نام علمی جنس انجیلی به افتخار گیاه شناس فرانسوی Parrot  نامگذاری شده است .

درخت انجیلی در جنگل های شمال از سواحل آستارا تا گلی داغی گرگان انتشار دارد و از جلگه های ساحلی دریای خزر تا ارتفاعات میان بند امتداد می یابد و همچنین تا ارتفاع 1400 متر از سطح دریای آزلد در منطقه کلاردشت دیده می شود .

انجیلی درختی است زیبا با قامتی بلند ، دارای تنه ای با فرو رفتدگی ها و برجستگی های زیاد ، ساقه های آن نیز به یکدیگر جوش خورده و تنه درخت را نامنظم می سازد که خود باعث زیبایی بیشتر این درخت شده ، رنگ ساقه ای جوان خاکستری است ولی در درختان کهن برنگ تیره در می آید .

دو روی برگ در جوانی خزی است و با تارها و کرک های ستاره ای شکل پوشیده شده و به رنگ خاکستری در می آید ، به طور کلی برگ انجیلی در پاییز تغییر رنگ یافته و به رنگ متنوع حنایی ، سرخ ، ارغوانی ، جگری و رنگ های مشابه آنها ظاهر می گردد و زینت بخش جنگل های شمال کشور در فصل پاییز است .

درخت انجیلی تولید جست های ریشه جوش و تنه جوش می نمایند ، که در جنگل های شمال کشور به صورت دانه زاد و شاخه زاد دیده می شود .

انجیلی درختی است ناسوز در برابر آتش و در شمال کشور چوب این درخت بیشتر برای تهیه ذغال و مصارف تونلی استفاده می گردد.

به علت سختی چوب درخت انجیلی ، این درخت را در زبان های خارجی چوب آهن می نامند ، از نظر دارویی نیز برگ های درخت انجیلی دارای انواع تانن ها بوده و به عنوان قابض و تنگ کننده مجاری عروق به کار می رود .

منبع : جنگل ها ، درختان و درختچه های ایران ، تالیف دکتر حبیب اله ثابتی

جنگل های شمال کشور و روند تخریب آنها ...

● جنگل های شمال کشور و روند تخریب آنها

طبق گزارش FAO در سال 1960 میلا دی، سطح جنگل های شمال 6/3 میلیون هکتار بوده است. عکس های هوایی انجام شده در سال 1337، مساحت جنگل های شمال را 4/3 میلیون هکتار نشان داده است. آ ماربرداری سال 5-1364 از جنگل های خزری، کل این جنگل ها را 9/1 میلیون هکتار تعیین کرده که تنها 22 درصد آن از جنگل انبوه با بیش از 350 متر مکعب چوب در هکتار پوشیده شده است. بررسی های بیشتر نشان می دهد که تا یک قرن پیش این جنگل ها عمدتا بکر و دست نخورده بوده است. تازه ترین آمارها درباره وضعیت جنگل های شمال که توسط سازمان حفاظت محیط زیست انتشار یافته است (فروردین 1383) نشان می دهد که مساحت جنگل های شمال در طول دو دهه گذشته 17 درصد کاهش یافته است. در این مدت استان های گلستان با 27 درصد، گیلا ن 22 درصد و مازندران با 21 درصد کاهش جنگل روبه رو بوده است. بنابر اعلا م سازمان حفاظت محیط زیست، عدم توجه به ارزش های زیست محیطی و تنوع زیستی، عدم ساماندهی صحیح مراکز جمعیت و مشاغل داخل و حاشیه جنگل، بهره برداری های مجاز ولی بی رویه، غیراصولی و کم زمان، بهره برداری های غیرمجاز و قاچاق، نبود هماهنگی و نظارت کافی در مدیریت و بهره برداری خارج از ضوابط زیست محیطی از معادن داخل جنگل ، جاده سازی بدون رعایت ملا حظات زیست محیطی (بیش از 6 هزار کیلومتر)، واگذاری های بدون برنامه در داخل جنگل و تغییر کاربری اراضی جنگلی به دلیل بورس بازی و تبدیل ۱۰ هکتاری های حاشیه ی دریای خزر به شهرک و ... از عوامل کاهش مساحت جنگل های کشور است. بوبک در سال 1330 برآورد کرده است که در مناطق پست کناره های دریای خزر، فقط ربع مساحت اولیه حفظ شده است. براساس نظریه وی، در آن زمان در مناطق مرتفع کناره ای دریای مازندران که یک چهارم از جنگل های بکر را تشکیل می داده است، یک چهارم تخریب و یک دوم کاملا از بین رفته است. امروزه از جنگل هایی که روزگارانی جلگه های گیلا ن و طوالش به وسعت 360 هزار هکتار را می پوشانده، اثری بر جای نمانده است و از جنگل های جلگه ای مازندران به جز مساحت اندکی که به صورت ذخیره گاه جنگلی، پارک جنگلی و اثر طبیعی ملی اداره می شود، بقیه تماما از بین رفته و به اراضی مزروعی، ساختمان ها و تاسیسات مسکونی و صنعتی و ... تبدیل شده است. جنگل های کوهستانی این مناطق نیز اکنون تحت شدیدترین فشارهای تخریبی قرار دارد. آمارهای سازمان جنگل ها و مراتع(65-64) حاکی از آن است که دام های محدوده جنگلی شمال کشور به حدود 797/5 هزار واحد دامی بالغ می شود و این در حالی است که بیش از 437 هزار هکتار اراضی کشاورزی، حاصل از قطع درخت در دل جنگل وجود دارد و سالا نه بیش از 77 هزار هکتار دیگر تحت آیش است و مهم تر آنکه میزان مصرف چوب برای هیزم حدود 000/876/2 مترمکعب و برای ساختن اصطبل بیش از 84 هزار متر مکعب است.